
De volgende algemene vergadering van RE-EF, die gepland staat op 19 november 2026, zal zich uitspreken over een voorstel om de financiering van deze sectorale organisatie aanzienlijk te verhogen.
Think global!
Laten we hopen dat deze positieve stemming hen er niet van weerhoudt om ook stil te staan bij andere essentiële prioriteiten die de sector van fondsenwerving niet uit het oog mag verliezen.
Ook andere non-profitdiensten die rechtstreeks of onrechtstreeks bijdragen aan het versterken van de vrijgevigheid, kampen immers met een ontoereikende financiering. Denk bijvoorbeeld aan Fundraisers Belgium, een non-profitdienst die door een gebrek aan voldoende middelen moeite heeft om zijn opleidingsaanbod in Franstalig België verder uit te bouwen.
Elke organisatie die actief is in fondsenwerving, wordt onvermijdelijk geconfronteerd met de noodzaak om zelfstandig en geval per geval te beslissen over een eventuele samenwerking (of aansluiting) bij deze of gene non-profitdienstverlener: RE-EF, DonorInfo, Testament.Be, Fundraisers Belgium, enz.
Daartegenover stellen we vast dat Belgische fondsenwervende organisaties in verband met de gemeenschappelijke noden van hun sector nooit gezamenlijk een reflectietraject opzetten, vanuit een meer overkoepelende 'Think global'-benadering.
Het ontbreken in België van een nationale koepelorganisatie van fondsenwervende organisaties, met een breed takenpakket, kan deze vaststelling helpen verklaren.
Een dergelijke analytische benadering volgens het principe Think global zou hen nochtans in staat stellen om gezamenlijk de sterke en zwakke punten van het ecosysteem van non-profitdiensten binnen de sector van de vrijgevigheid in kaart te brengen.
Op die manier zouden deze organisaties beter kunnen bepalen welke collectieve behoeften – ethiek in fondsenwerving, belangenbehartiging, opleidingen, enz. – zij prioritair willen laten opnemen door een bestaande of nog op te richten non-profitdienstverlener.
Elders in Europa worden ondersteunende diensten beter gefinancierd door verenigingen
In België krijgt het ecosysteem van non-profitdiensten die zich inzetten voor de bevordering van vrijgevigheid slechts beperkte financiële steun, zeker in vergelijking met gelijkaardige structuren in andere Europese landen van vergelijkbare omvang.
Dat blijkt uit een vergelijkende analyse van de lidmaatschapsbijdragen die deze organisaties in België en elders in Europa betalen: Belgische verenigingen besteden een aanzienlijk kleiner deel van hun inkomsten uit publieke vrijgevigheid (giften en legaten) aan de financiële ondersteuning van de non-profitdiensten die actief zijn binnen de sector van de vrijgevigheid.
Belangrijkste non profit dienstverleners : kerncijfers
- legaten (promotie, ondersteuning van fondsenwervende verenigingen): Testament.be wordt door de aangesloten organisaties gefinancierd ten belope van 1,6 miljoen euro. Dat bedrag ligt verhoudingsgewijs aanzienlijk hoger dan bij initiatieven in andere landen van vergelijkbare omvang (Toegift.nl, Remember A Charity, enz.);
- opleiding (Fundraisers Belgium, voornamelijk actief in Vlaanderen): 180.000 euro, gedeeltelijk gefinancierd via een individuele bijdrage van 200 euro aan Nederlandstalige zijde en via de inkomsten uit inschrijvingsgelden;
Een andere belangrijke aanbieder van opleidingen in fondsenwerving in Vlaanderen, HoGent, ontvangt geen structurele financiële bijdrage vanuit de fondsenwervingssector, met uitzondering van een financiering toegekend door Testament.be voor de 'Legatenbarometer'. - ethiek in de fondsenwerving (kwaliteitslabel mbt financiële transparantie, goed bestuur enz.):
- RE-EF: ethiek in de fondsenwerving (kwaliteitslabel), governance, belangenbehartiging en planning van face-to-face-fondsenwerving: 180.000 euro;
Ter vergelijking: de drie opdrachten die door RE-EF worden behartigd, worden in Frankrijk uitgevoerd door 24 medewerkers, verspreid over drie afzonderlijke organisaties, die samen over een totaalbudget van 1.780.000 euro beschikken: Don en Confiance (ethiek in fondsenwerving en financiële transparantie), France Générosités (belangenbehartiging) en de Coordination Nationale du Face-à-Face (CNFF).
Een ander Belgisch initiatief op het vlak van financiële transparantie, DonorInfo, telt bijna 200 organisaties die het label 'Ik geef in vertrouwen' dragen (minder dan 2 voltijdse equivalenten, budget van 172.000 euro). - Daartegenover staat dat er in België geen enkel budget wordt uitgetrokken voor de financiering van een 'Belgische Federatie van fondsenwervende organisaties', die over aanzienlijke middelen en een uitgebreid takenpakket zou beschikken en zich zou profileren als de 'vitrine van de sector'.
Nochtans beschikt elk ander EU-land al geruime tijd over een dergelijke 'nationale vitrine', die er een belangrijke rol vervult::
France Générosités, Fundraising Verband Austria, ISOBRO (Denemarken), ASSIF (Italië), Goede Doelen Nederland, Swiss Fundraising, Chartered Institute of Fundraising (Verenigd Koninkrijk), Charities Institute Ireland (Republiek Ierland), enz.
Al deze organisaties zijn lid van de European Fundraisers Association (EFA).
Voorbeeld : France Générosités (budget 2025)

Willen we vermijden dat de fondsenwervingssector zich organiseert in een krachtige en gerespecteerde nationale belangenvereniging?
Zoals hierboven aangegeven, hebben de actoren in de fondsenwervingssector in alle andere landen van de Europese Unie het al meer dan twintig jaar essentieel geacht om zich te organiseren in:
- in de eerste plaats een nationale federatie met een uitgebreid takenpakket, naar het voorbeeld van France Générosités, Fundraising Verband Austria, ISOBRO (Denemarken) enz.;
- aanvullend, diverse organisaties met een aanzienlijke omvang, die zich bijvoorbeeld in Frankrijk toeleggen op opleidingsvraagstukken (Association Française des Fundraisers), ethiek en transparantie (Don en Confiance) en de coördinatie van face-to-face fondsenwerving (CNFF).
In elk van deze landen wordt de nationale belangenvereniging van de fondsenwervende organisaties – zoals France Générosités – automatisch erkend als de 'hoeksteen' van het ecosysteem van fondsenwerving.
De talrijke voordelen van het model van een 'Nationale federatie met een uitgebreid takenpakket' zijn moeilijk samen te vatten in dit artikel.
Ze worden uitvoerig toegelicht in een afzonderlijk artikel: 'Fédération nationale des acteurs de la collecte : une formule gagnante partout ailleurs en Europe' (link).
The elephant in the room?
RE-EF is in België, binnen de sector van non-profitorganisaties die actief zijn op het gebied van fondsenwerving, de enige organisatie waarvan de algemene vergadering vertegenwoordigers omvat van de belangrijkste organisaties uit de sector.
Het is opmerkelijk dat de leden van deze Algemene Vergadering zich de afgelopen dertig jaar nooit de vraag hebben gesteld of hun sector er baat bij zou hebben om te beschikken over een sterke nationale belangenvereniging met een uitgebreidere opdracht.
Het lijkt wel alsof dit onderwerp bijzonder gevoelig ligt: the elephant in the room ?
Wikipedia: 'the elephant in the room' verwijst naar een belangrijk, duidelijk zichtbaar en gevoelig of controversieel onderwerp waarvan iedereen op de hoogte is, maar dat niemand durft aan te kaarten uit verlegenheid, angst voor conflicten of ongemak.
Zou het niet opportuun zijn dat de bij RE-EF aangesloten organisaties beslissen om dit onderwerp bespreekbaar te maken?
Zou het zinvol zijn dat zij de nodige middelen vrijmaken om te onderzoeken of een dergelijke sterke 'nationale belangenvereniging' een plaats zou kunnen krijgen binnen de Belgische context?
Is het uitgesloten dat deze organisaties na een periode van reflectie eventueel voorstellen om RE-EF te herpositioneren als een nationale belangenvereniging met duidelijk omschreven, gediversifieerde opdrachten en toereikende middelen?
Voorstel : RE-EF omvormen tot de nationale belangenvereniging
van (niet-commerciële) fondsenwervende organisaties?
Drie mogelijke scenario's
Als antwoord op dit laatste voorstel schetsen we hieronder drie opties die de bij RE-EF aangesloten organisaties na een overlegfase zouden kunnen overwegen.
1. Eerste hypothese: de status quo
In dat geval twijfelen de bij RE-EF aangesloten organisaties bij voorbaat aan de aanzienlijke voordelen die de oprichting van een Belgische sectorfederatie met een ruimer takenpakket op termijn zou kunnen opleveren.
Zouden zij bereid zijn om hun bedenkingen te voorleggen aan de talrijke Europese sectorfederaties die op 20 november in Leuven bijeenkomen, naar aanleiding van hun jaarlijkse bijeenkomst, georganiseerd door de European Fundraisers Association ?
2. Tweede hypothese: afzonderlijke financiering van twee verschillende structuren
Volgens deze tweede hypothese zouden de betrokken organisaties het zinvol en haalbaar vinden om RE-EF opnieuw te financieren en daarnaast ook te voorzien in bijkomende middelen voor een binnenkort op te richten 'Nationale federatie met een ruimer takenpakket'.
Een realistisch scenario?
3. Derde hypothese: de geleidelijke omvorming van RE-EF
Volgens deze laatste hypothese erkennen de organisaties de kwaliteit van het werk dat DonorInfo verricht op het vlak van de controle op financiële transparantie, en beslissen zij om RE-EF geleidelijk om te vormen tot een 'nationale federatie met een ruimer takenpakket'.
Deze federatie zou evenwel bepaalde initiatieven op het vlak van ethiek en governance behouden.
Voorbeeld van een prestatie-indicator (KPI) in het kader van deze laatste hypothese:
" Vanaf januari 2029 zal RE-EF — met een ruimer takenpakket en eventueel onder een nieuwe naam, bijvoorbeeld 'Coalitie Vrijgevigheid' — net als de Belgische Federatie van Filantropische Stichtingen - duidelijk worden erkend als een van de belangrijke belangenvereniging van de sector van de vrijgevigheid."
Samenvatting
Laten we buiten de bestaande kaders durven denken en samen de opdrachten en ambities van RE-EF heroverwegen!
Financiële transparantie: 250 gecontroleerde organisaties in België, tegenover 98 in Frankrijk
De organisaties RE-EF en DonorInfo ontwikkelen allebei al sinds ongeveer een dertigtal jaar initiatieven die op bepaalde vlakken vergelijkbaar zijn op het gebied van de controle van de financiële transparantie van fondsenwervende organisaties.
Beide organisaties beschikken samen over een budget van 290.000 euro, waarmee zij de controle van de rekeningen van ongeveer 250 organisaties kunnen organiseren.
Ter vergelijking: in Frankrijk vinden slechts 98 organisaties – waaronder verschillende grote structuren – het zinvol om het label aan te vragen dat wordt uitgereikt door Don en Confiance.
Het budget van RE-EF beter afstemmen op behoeften die als prioritair worden beschouwd?
Gelet op het hierboven vermelde gezamenlijke budget van 290.000 euro zouden de bij RE-EF aangesloten organisaties van oordeel kunnen zijn dat de middelen die RE-EF en DonorInfo inzetten op het vlak van ethische fondsenwerving relatief aanzienlijk zijn.
Tegelijkertijd zijn zij zich bewust van andere essentiële behoeften, naast die op het vlak van ethische fondsenwerving, waarvoor het dienstenaanbod duidelijk ontoereikend is.
Dat geldt met name voor het opleidingsaanbod voor fondsenwervers: dat is in Vlaanderen sterk ontwikkeld, maar in Franstalig België bijzonder beperkt.
Deze vaststelling zou ertoe kunnen leiden dat deze organisaties een gedeeltelijke heroriëntering van de opdrachten van RE-EF als legitiem beschouwen, zodat meer ruimte ontstaat voor projecten die rechtstreeks inspelen op nieuwe behoeften die zij als prioritair beschouwen.
Wat als we onze blik zouden verruimen?
De bij RE-EF aangesloten organisaties beseffen wellicht dat het ontbreken van een sectorfederatie met een ruimere opdracht in België bijzonder nadelig is voor het ecosysteem van de fondsenwervende organisaties.
Daarom zouden zij het misschien belangrijk kunnen vinden om deze structuur geleidelijk om te vormen tot een sectorfederatie waarvan de opdrachten voortaan verder reiken dan uitsluitend het domein van de ethische fondsenwerving.
Kortom, laten we, indien nodig, buiten de bestaande kaders durven denken en samen de opdrachten en ambities van RE-EF heroverwegen.
Laten we onze analyses en voorstellen delen
Het kennis- en informatiecentrum Fundraisers Forum heeft tot doel fondsenwervende organisaties te voorzien van informatie die hen kan aanzetten om zich sterker in te zetten voor het uitbouwen van doeltreffende synergieën tussen organisaties.
Aarzel niet om uw opmerkingen over de voorstellen in dit artikel over te maken aan Hugues d'Ydewalle, gepensioneerd fundraiser en vrijwillig beheerder van deze website (info <at> fundraisers.be).
Andere artikels over hetzelfde thema
Andere artikels op deze website, verschenen in 2024, bieden aanvullende inzichten bij de hierboven aangehaalde vragen :
